Постструктурализм


Постструктурализм
Постструкрурализм (лат.post - кейін, structuralism - құрылым) – структурализмді сынау негізінде (толқынында) гуманитарлық ғылымдар мен философияда пайда болған бір қатар пікірлер мен көзқарастарды білдіретін ұғым. Бұл сын структурализмнің құрылымдарды (структуры) кез келген тәртіпке (ретке) келтірілген шындықтың қажетті және ең басты моменті деп қарастыруына бағытталған болатын. Посттруктурализм құрылымында оның өзінен де маңыздырақ әлдебір құрылымданбайтын (неструктурируемый) барлығына көндіреді. Революциялар мен бүліктер (бунты) заңдар мен тұрақталған моральдық нормалардың көмегімен статикалық реттелген құрылымдармен емес, керісінше құрылымдардан тыс динамикалық элементтермен жасалады - «құрылымдар көшеге шықпайды» («структуры не выходят на улицы»).
Постструктурализм бойынша, құрылымдар жақсы жағдайда тіпті бір және сол оқиғаны (даже одно и тоже событие) әртүрлі түсіндіруге мүмкіншілік туғызатын көптеген контекстер болады. Сондықтан басты міндет өзара қатынастарды қатал логикаға (қисынға) бағыттайтын мағыналардың шексіз өрісінде ойлау қозғалысының мүмкін жолдарын іздеу болып табылады.
Бұл міндетті шешудің екі негізгі постструктуралистік стратегиясын белгілеуге болады: «Бәрі де текст» («Все есть текст» - Ж.Деррида, Р. Барт, Ю. Кристева, т.б.) және бәрі де билік (Все есть власть – Ж. Делез, Ф. Гваттари). Осыған байланысты поструктурализмде мынандай тезистер бар:
құрылымды ұйымдастырушы бастама ретінде құрылымның «орталығы» деген ұғымды сынау;
құрылым орнына «ризома» деген ұғым ұсынылады (ботаникадан алынған, гр.rhiza – тамыр; Ж.Делез);
коммуникативтілік теориясын сынау : текстерді (мәтіндерді) түсіндіруге бірыңғай (ортақ) және объективтік мағына жоқ. Бұл теорияның орнына мағыналық «шешілместік» ұғымы енгізіледі;
тілдік дискурстар: тіл билігін және билік тілін айқындау (М.Фуко).
Постструктурализмнің белгілі өкілдері: Ж.Деррида, Ж.Делез, Р.Барт, Ю.Кристева, Ф.Гваттари, М.Фуко және т.б.

Философиялық терминдердің сөздігі. - Павлодар: ПМПИ. . 2011.

Смотреть что такое "Постструктурализм" в других словарях:

  • ПОСТСТРУКТУРАЛИЗМ — (неоструктурализм) направление, в которое в 1970 е гг. трансформировался структурализм. Настоящую верность структурализму сохранил только К. Леви Строс. В 1980 е гг. П. сомкнулся с постмодернизмом, что существенно усложнило идентификацию. В… …   Философская энциклопедия

  • Постструктурализм — Постструктурализм  философское направление, методология культурного анализа. Был распространён в 1970 е и 1980 е годы. Основание постструктурализма связывают с политической нестабильностью конца 1960 х, разочаровании в науке и социальном… …   Википедия

  • ПОСТСТРУКТУРАЛИЗМ —         (неоструктурализм)         обобщающее название ряда философско методол. подходов к осмыслению культурной деятельности и интерпретации текстов культуры, сложившихся в 70 90 х гг. на основе преодоления и отрицания структуралистского подхода …   Энциклопедия культурологии

  • ПОСТСТРУКТУРАЛИЗМ — ( франц. poststructuralisme), общее наименование для ряда течений в философии и гуманитарных науках, маркированных критической дистанцией по отношению к структурализму как научной парадигме, получившей признание в 1960 е гг. Постструктурализм… …   Энциклопедический словарь

  • постструктурализм —         ПОСТСТРУКТУРАЛИЗМ общее название для ряда подходов в социально гуманитарном и философском познании последней трети 20 в. Само слово «П.» скорее, внешний ярлык явления, нежели его самохарактеристика. В этом названии отображена известная… …   Энциклопедия эпистемологии и философии науки

  • ПОСТСТРУКТУРАЛИЗМ — совокупное обозначение ряда подходов в социо гуманитарном познании 1970 1980 х, ориентированных на семиотическое истолкование реальности (‘текстуализованный мир’ П.), опирающихся, подобно структурализму, на концепцию знака как единства… …   История Философии: Энциклопедия

  • ПОСТСТРУКТУРАЛИЗМ — совокупное обозначение ряда подходов в социо гуманитарном познании 70 80 х 20 в., связанных с пересмотром структуралистской парадигмы и получивших развитие сначала во Франции, а затем в США.П. обычно связывают с именами Деррида, Делеза и Гваттари …   Новейший философский словарь

  • ПОСТСТРУКТУРАЛИЗМ — (post structuralism) Утрата веры, главным образом после 1968 г., в объяснения социальных и политических явлений, даваемые разными науками, включая лингвистику Соссюра, диалектический материализм, неоклассическую экономику и неореалистичекую… …   Политология. Словарь.

  • постструктурализм — Франц. poststructuralisme, англ. poststructuralism. Идейное течение западной гуманитарной мысли, оказывающее в последнюю четверть века сильнейшее влияние на литературоведение Западной Европы и США. Получил такое название, поскольку пришел на… …   Постмодернизм. Словарь терминов.

  • постструктурализм — постструктурал изм, а …   Русский орфографический словарь

Книги

Другие книги по запросу «Постструктурализм» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.